کاهش مصرف آب (قسمت اول) دیدگاه خود را بنویسد

کاهش مصرف آب

 

کشور ما در طبقه بندی اقلیمی جزو کشور های خشک و نیمه خشک و کم آب با کمتر از نصف متوسط بارندگی دنیا قرار دارد در بسیاری از شهر ها و روستا ها با توجه به محدودیت منابع آب ،آب از طریق خطوط انتقال طولانی و تاسیسات مختلف از مسافت دور با هزینه زیاد در دسترسی هم وطنان قرار میگیرد.وظیفه انسانی و شرعی ما حکم می کند در نگهداری و مصرف بهتر از این نعمت الهی حداکثر تلاش و سعی خود را کرده و از اسراف دوری کنیم. در این بسته آموزشی توصیه هایی به منظور استفاده بهتر از آب ارائه می گردد. تا هم باعث کاهش هزینه های آب شود تا در اقتصاد خانواده اثر مثبتی داشته باشد و هم با انجام کار های کوچک و قابل اجرا در مصرف آب صرفه جویی کنیم تا بتوانیم منابع آب موجود را برای آیندگان خود حفظ کنیم.

آب بعد از هوا به عنوان دومین و مهمترین نیاز انسان ها و صدر مواهب الهی است که حیات موجودات وتداوم آن به وجود آب عجین شده است. امروز، همگان بر نقش آب در شکل گیری جوامع و نقشی که در توسعه ایفا می نماید اذعان دارند.رشد روز افزون جمعیت کشور،گسترش صنایع، رخداد های طبیعی نظیر خشکسالی های پی در پی، افزایش تقاضا و نا همگونی توزیع مکانی و زمانی این ماده ی حیاتی همه و همه سبب گردیده تا تامین آب شرب به یک دغدغه ی ذهنی مسعولان در بسیاری از کشور ها تبدیل شود. اعمال سیاست در چگونگی مصرف در کنار مدیریت توزیع حتی در کشور های پر آب نیز یکی از ابزار های موئثر اقتصادی محسوب می شود. از جمله مواردی که همه ی جوامع به آن نیازمندند به کار گیری روش های مناسب جهت بهینه سازی مصرف آب است. که بهینه سازی مصرف آب برای کل کشور از نظر
هزینه های پرداختی و نیز آلودگی محیط زیست از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. که در مقاله حاضر در پیش روی شما نسبت به تشریح عواملی که باعث شده تصمیم گیران ناگزیر به انتخاب مدیریت مصرف به جای مدیریت تامین آب گردند اقدام شده است. هدف از مدیریت مصرف آب پاسخ گویی به نیازهای آبی کشور از طریق افزایش بهره وری و کارآوری آب و اعمال انضباط در مصرف صحیح و بهینه آن است. بهینه کردن مصرف آب مستلزم سه رویکرد است:

۱- اصلاح قوانین و مقررات

۲-اصلاح تاسیسات و تجهیزات

۳- ترویج استفاده از تجهیزات کاهنده ی مصرف و آموزش همگانی و اقدامات فرهنگی است که در غالب اصلاحات رفتاری و اصلاحات ابزاری شکل می یابند. در طبیعت هیچ عنصری به ارزش مندی آب نیست و هیچ موجود زنده ای بدون آب به زندگی خود نمیتواند ادامه دهد.حدود ۷۱% سطح کره ی زمین را آب پوشانده است و در عمل آب شیرین قابل دسترس بسیار اندک است و ۹۷٫۵%  آب های جهان شور و غیر قابل آشامیدن بوده و تنها ۲٫۵ درصد از منابع آبی جهان، آب شیرین می شد که
از این مقدار قسمتی به صورت یخ در یخچال ها و قطب ها و بقیه در یک چرخه ی بسته در حال گردش می باشد. به عنوان مثال کشور ما با دارا بودن ۱٫۱% از جمعیت جهان ۱% از مساحت کره ی زمین تنها ۰٫۳۶%  از کل منابع آب تجدید شونده جهان را به خود اختصاص داده است و بدین ترتیب جزو کشور های کم آب جهان به شمار میرود. به بیان دیگر ما از یک سو با منابع آبی روبرو هستیم که روز به روز به دلیل آلودگی آب و کاهش نزولات جوی و افزایش جمعیت محدود تر می شود و از سوی دیگر با توجه به تنوع نیاز های بشری و ارتقاء سطح رفاه عمومی، میزان مصرف روز به روز در حال افزایش است. امسال کمبود آب را عامل بحران جدی می توان نامید. بدین ترتیب طی بیست سال آینده میزان دسترسی مردم به آب شیرین به یک سوم مقدار فعلی کاهش خواهد یافت. کشور ایران از لحاظ جغرافیایی در منطقه ی خشک ونیمه خشک کره ی زمین قرار گرفته و در مسیر مدار ۲۵ تا ۳۵ درجه جغرافیایی و در مجاورت دو کویر پهناور لوت و مرکزی واقع شده که متوسط بارندگی در ایران یک سوم متوسط میزان بارندگی در جهان و حدود ۲۵۰ میلی متر در سال است که خود موید این حقیقت است که کشور ما در اقلیم خشک واقع شده است. که ۸۴% از مساحت کشور در منطقه ی خشک و نیمه خشک و بیابانی و تنها ۱۶% آن جزو مناطق نیمه مرطوب و مرطوب است. با توجه به محدودیت منابع آب ، در شهر انفجار گونه ی جمعیت دنیا به سمت کم آبی در حرکت است و کشوری نظیر ایران با توجه به موقعیت جغرافیایی فوق الذکر و شرایط اقلیمی با سرعت بیشتری این روند را طی می کند و برای زندگی سالم و فائق آمدن بر خشک سالی و بحران آب پیش روی خود ، گریزی جزء سازگاری با کم آبی نیست که باید مدیریت شود و با توجه به آمار جمعیتی سرانه ی آب کاهش خواهد یافت که این خود زنگ خطری را به صدا در می آورد.و باید با اصلاح الگو و بهینه سازی مصرف در جهت کاهش آن باید گام برداشت

 

روش های بهینه سازی مصرف آب:


برای بهینه سازی مصرف آب به طرق زیر میتوان اقدام نموند:

۱-اقدامات قانونی و کنترلی

۲-اصلاحات ابزاری (استفاده از انواع تجهیزات و ابزار آلات کاهنده مصرف با فناوری نوین)

۳-اصلاح تاسیسات و تجهیزات بهداشتی

۴- اصلاحات رفتاری فرهنگ سازی

 

اقدامات قانونی و کنترلی :

۱- طرح نصب برچسب راندمان مصرف آب بر روی ادوات آب که از قبیل انواع شیر آلات آب، سردوشهای حمام، ماشین لباس ، کولر های آبی و فلاش تانک ها

۲- تعرفه و نقش آن در بهینه سازی مصرف آب:قیمت گذاری آب و تعیین تعرفه ی مناسب و دریافت هزینه ی تمام شده ی آب تولیدی از دیگر اقدامات موثری است که باعث حفاظت از منابع آبی تلقی میشود. به طور متوسط تنها ۲۵ تا ۳۰% از مجموع هزینه ها از مردم دریافت میشود که این وضعیت سبب مصرف بی رویه آب و تنزل جایگاه و ارزش واقعی این نعمت الهی شده است. که این قیمت گذاری باعث تنظیم الگوی مصرف و افزایش و بازده اقتصادی خواهدشد. از اثرات مثبت افزایش قیمت آب میتوان به ترغیب و تشویق شهروندان به استفاده از تجهیزات و شیرآلات کاهنده ی مصرف آب نام برد به گونه ای که پرداخت هزینه ی این تجهیزات کم مصرف توسط خانواده ها دارای توجیه اقتصادی شده و استفاده از آن ها در سطح جامعه تبلیغ و ترویج میگردد. از ضروری ترین گام ها در حفظ منابع بهینه سازی مصرف تدوین مقررات و قوانین مرتبطه است. که این امر علاوه بر تاثیر گذارتر نمودن مجموعه ی اقدامات فرهنگی در تسریع اصلاحات ابزاری و تجهیزاتی که در کاهش مصرف موثرند نقش به سزایی ایفا خواهد نمود.وجود مقرراتی همچون مبحث ۱۶ مقررات ملّی ساختمان و اصلاحات لازم در فواصل زمانی مختلف و مشخص در راستای اعمال سیاست های مدیریت مصرف و بهبود رویه های اجرای تاسیسات بهداشتی
ساختمان و وجود پیکره عظیم مهندسی کشور در قالب سازمان نظام مهندسی ساختمان همه و همه ظرفیت های بالقوه ای هستند که با ایجاد ساز و کار مناسب و تدوین فرآیند کارآمد طراحی- اجرا و نظارت در بهینه سازی مصرف در سطح جامعه کمک می کنند. رعایت مفاد و مجموعه مقررات مبحث ۱۶ از قبیل عایق بندی لوله ها و مخازن آب گرم – رعایت فواصل لوله گذاری ، و ترویج استفاده از سیستم ۳ لوله ای جریان آب گرم برگشتی تاثیرات عمده ای در کاهش مصرف داشته است.

 

اصلاحات ابزاری(استفاده از انواع تجهیزات و ابزار آلات کاهنده مصرف با فناوری نوین)

از موثرترین روشهای کاهش مصرف آب شرب است. استفاده از تجهیزاتی که بدین منظور طراحی شده باعث کاهش ۵۰ – ۴۰% مصرف آب در بخش های مختلف می گردد.درصد بالایی از مصارف شهری مربوط به خانه وارها می باشد که مصارف زیاد در بخش های خانگی ریشه در مسائل فرهنگی و نیز استفاده از تجهیزات و ادواتی دارد که هیچگونه سنخیتی با شرایط آبی کشورمان ندارد. لذا با نصب تجهیزات کاهنده ی مصرف آب به مقدار قابل توجهی میتوان مصارف آب را کاهش داد.

 

راهکار های نصب مناسب صرفه جویی با استفاده از رویکرد مناسب اصلاحات ابزاری:

.پرلاتورها (درفشان)
.سردوشها
.فلاش تانک های کم مصرف دو حالته (دوال)
.رگلاتور ها (محدود کننده های جریان آب)

 

شیر آلات بهداشتی کم مصرف شامل:

اهرمی دو مرحله ای و تک مرحله-الکترونیکی و فوتو
الکترونیک – فشاری زمان دار (شیر قطع اتوماتیک)
با نصب این تجهیزات در محل های مصرف آب نظیر دست شویی ، توالت ، حمام و ظرف شویی ها حدود ۷۰ تا ۸۰%  آب میتواند کاهش مصرف داشته باشد.

 

برای خواندن قسمت دوم این مقاله کلیک نمایید

 

منبع مقاله :

مهندس فرخ آقایی کارشناس مهندسی عمران و آب و فاضلاب

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

X